
Herbestemming Antonius Abt: wensen Stichting Behoud de Antonius Abt voor biedboek ingezonden
Alle input van de bijeenkomst van 16 juni verzameld en een plek gegeven in het biedboek voor een goede toekomst voor de Antonius Abt
De Antonius Abt in Terheijden krijgt op termijn een nieuwe bestemming, waarbij de kerkfunctie uiteindelijk komt te vervallen en het eigendom van de Vijf Heiligen Parochie overgaat naar een nieuwe eigenaar. Dit is geen traject dat van vandaag op morgen is afgerond: naar verwachting zal de herbestemming meerdere jaren in beslag nemen. Om alle eisen en wensen inzichtelijk te maken voor de nieuwe eigenaar, wordt een zogenoemd biedboek opgesteld. Als Stichting Behoud de Antonius Abt (SBAAT) hebben we voor dit biedboek onze wensen ingezonden.
In het herbestemmingstraject trekken we samen op met de parochie om een goede invulling te vinden voor dit belangrijke gebouw voor Terheijden. Daarom waren we aanwezig op de bijeenkomst op 16 juni waarin iedereen ideeën en aandachtspunten konden meegeven voor de toekomst van het gebouw. We informeren iedereen graag wat we na deze bijeenkomst hebben gedaan, wat onze input is geworden voor het biedboek en hoe het vervolg eruit ziet.
Terugblik 16 juni
Op 16 juni organiseerde de parochie in Terheijden een bijeenkomst over de herbestemming. Het doel van deze avond was om inwoners de gelegenheid te geven hun vragen, zorgen, ideeën en wensen te delen. Het was fijn om te zien hoe groot de belangstelling was en hoeveel mensen het gebouw een warm hart toedragen!
Voor SBAAT was deze avond belangrijk om goed te horen wat er leeft in het dorp en deze inbreng mee te nemen in onze bijdrage aan het biedboek. Tijdens de bijeenkomst kwamen verschillende ideeën en mogelijke richtingen voor de toekomstige invulling naar voren. Daarbij werd onder meer gesproken over:
- een maatschappelijke invulling van het gebouw, in combinatie met het toegankelijk en beschikbaar houden van een deel van het gebouw voor het dorp;
- mogelijkheden voor een combinatie van wonen en maatschappelijke functies;
- het behouden van de cultuurhistorische waarde en het karakter van de Antonius Abt waarbij het in stand houden van het uiterlijk van het gebouw belangrijk is;
- ruimte voor activiteiten en functies die aansluiten bij wat er in Terheijden leeft;
- het belang van een invulling die ook op langere termijn economisch en duurzaam haalbaar is, zodat het behoud van het gebouw minstens decennia gewaarborgd is
Werkgroep herbestemming aan de slag
Na de bijeenkomst van 16 juni is namens SBAAT een werkgroep herbestemming gevormd. De werkgroep heeft alle ideeën, zorgen en wensen die tijdens de bijeenkomst naar voren zijn gebracht, verzameld en besproken. Hierbij hebben we rekening gehouden met wat haalbaar is bij een nieuwe invulling voor het gebouw. We willen duidelijk maken wat voor Terheijden belangrijk is, maar ook realistisch blijven over wat bij een toekomstige herbestemming mogelijk is. Vervolgens hebben we alles opgenomen in onze bijdrage aan het biedboek van de parochie voor de Antonius Abt.
Onze volledige input wordt als integrale bijlage opgenomen bij het biedboek van de parochie, iets waar we heel blij mee zijn. Iedere geïnteresseerde mogelijke nieuwe eigenaar kan zo lezen wat voor belangrijk is om draagvlak te hebben voor de nieuwe toekomst van dit belangrijke gebouw. U kunt onze volledige input voor het biedboek hier lezen of onderaan dit bericht.
Onze belangrijkste punten voor het biedboek
In onze input hebben we verschillende uitgangspunten en wensen opgenomen. De belangrijkste punten voor ons zijn:
- Behoud van het karakteristieke uiterlijk van de Antonius Abt, zodat het gebouw onderdeel blijft van de identiteit en geschiedenis van Terheijden.
- Behoud van de toren en het uurwerk. De klok moet blijven slaan en de wijzerplaten en toren moeten verlicht blijven, zodat de toren een herkenningspunt voor het dorp blijft.
- Behoud van de gebrandschilderde ramen en andere waardevolle elementen van het gebouw.
- Een maatschappelijke functie als belangrijk onderdeel van de nieuwe bestemming.
- Een deel van het gebouw blijft openbaar toegankelijk, zodat inwoners en bezoekers de Antonius Abt kunnen blijven ervaren en bijvoorbeeld rondleidingen mogelijk blijven.
- Een eventuele woonfunctie kan, maar wat ons betreft alleen wanneer deze wordt gecombineerd met maatschappelijke en openbare functies.
- Behoud van belangrijke cultuurhistorische elementen binnen, zoals het Antoniusbeeld, het doopvont, het schilderij van Van Schendel en bij voorkeur ook het honderdjarige Vermeulenorgel. Waar nodig, kunnen wij als Stichting een financiële bijdrage leveren om behoud van deze voorwerpen te realiseren in samenwerking met de nieuwe eigenaar
We hebben daarnaast aangegeven dat we als SBAAT ook in de toekomst graag betrokken blijven bij de maatschappelijke invulling van het gebouw. Zo kunnen we bijvoorbeeld een rol blijven spelen bij rondleidingen en het betrekken van kinderen en jongeren bij de geschiedenis van de Antonius Abt.
Vervolg: blijf betrokken!
De werkgroep en SBAAT blijven nauw betrokken bij het vervolg van het herbestemmingstraject in samenwerking met de parochie. We blijven iedereen uiteraard op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Ondertussen gaan we als stichting door met onze activiteiten. Juist nu is het belangrijk om een actieve en betrokken stichting te blijven, met veel draagvlak in het dorp. Daarom blijven we ook geld inzamelen, onder andere met onze aankomende kerstmarkt en de oliebollenverkoop.
Hoe meer mensen SBAAT steunen, Vriend worden of op een andere manier betrokken zijn, hoe duidelijker het is dat de Antonius Abt belangrijk is voor Terheijden en dat onze inbreng bij de nieuwe invulling serieus moet worden meegenomen. Word Vriend van de Antonius Abt via http://behouddeantoniusabt.nl/steun-ons/. Wil je meedenken of helpen? Neem dan contact op met info@behouddeantoniusabt.nl.

De avond op 16 juni over de toekomst van de Antonius Abt was druk bezocht
Input biedboek parochie herbestemming de Antonius Abt
De parochie heeft het besluit genomen om de Antonius Abt te herbestemmen. Om dit traject in goede banen te leiden, wordt een biedboek opgesteld met daarin de kaders en voorwaarden waaraan mogelijke nieuwe bestemmingen moeten voldoen. Stichting Behoud de Antonius Abt (hierna: SBAAT) heeft een werkgroep geformeerd om input mee te geven voor dit biedboek. In deze werkgroep zijn vrijwilligers van de stichting, het parochiebestuur en inwoners van Terheijden vertegenwoordigd. Hierbij benadrukken we dat we tevens als stichting kunnen rekenen op een groot draagvlak binnen het dorp. De input voor het biedboek staat beschreven in dit document. Ook willen we in het kader van het biedboek een uitspraak doen over de rol van SBAAT en haar vrijwilligers die we in de toekomst zouden kunnen vervullen na de herbestemming.
SBAAT heeft in 2024 een toekomstvisie geformuleerd met een doorkijk tot 2035. In het kader van het herbestemmingstraject voor de Antonius Abt is deze visie geactualiseeed en passend gemaakt om als input voor het biedboek te dienen. Dit heeft geleid tot het formuleren van de volgende doelstellingen.
In 2035, wanneer de herbestemming succesvol heeft plaatsgevonden:
- is de Antonius Abt inspirerend en onderscheidend en daardoor een zelfvoorzienend, blijvend monument met een voorbeeldfunctie voor anderen;
- staat het gebouw er stralend bij en is verduurzaamd;
- is de Antonius Abt nog steeds van betekenis door zijn geschiedenis en door zijn functies;
- is de Antonius Abt is nog steeds (deels) openbaar toegankelijk en heeft (deels) een maatschappelijke functie;
- werkt de nieuwe eigenaar, in het kader van deze maatschappelijke functie, samen met SBAAT, verenigingen, ondernemers en overheden;
- blijft het dorp blijft Antonius Abt steunen en is er draagvlak voor het behoud van het gebouw;
Verdere input voor biedbook
Algemeen
- Het belangrijkste uitgangspunt is dat het uiterlijk van de Antonius Abt als gebouw zo veel mogelijk behouden moet blijven voor het dorp, omwille van de identiteit en geschiedenis van Terheijden.
- Hierbij willen wij zeker dat de toren en het bijzondere uurwerk onaangetast blijven, dat de klok blijft slaan zoals dat nu het geval is en dat de wijzerplaten en toren verlicht blijven. De toren blijft hiermee een herkenningspunt voor het dorp en de omgeving
- De toekomstvisie voor 2035, die hierboven geformuleerd is, wordt wat ons betreft één op één overgenomen in het biedboek. We zien hierin onder andere een (deels) maatschappelijke functie van het gebouw als voorwaarde en uitgangspunt voor de toekomst.
- We kunnen een toekomstige woonfunctie voor het gebouw ondersteunen, mits dit gepaard gaat met andere maatschappelijke en openbare functies. Wij vinden het belangrijk dat (een gedeelte) van de Antonius Abt toegankelijk blijft voor iedereen in het dorp.
- Onze voorkeur gaat uit naar het volledig behoud van alle gebrandschilderde ramen
- Verder moet bij een herontwikkeling van het gebouw duurzaamheid een uitgangspunt zijn.
- Bij iedere herbestemming is een architect met kennis van zaken een belangrijk uitgangspunt dat opgenomen moet worden in het biedboek.
- Een hoofdentree aan de kant van het Dorpsplein zou een wenselijke aanpassing zijn. Het gebouw staat nu met z’n rug naar het dorp en een andere ingang zou er voor kunnen zorgen dat het gebouw meer bij het dorp betrokken wordt.
Binnenkant gebouw
- Voor (de) maatschappelijke en openbare functie(s) van het gebouw zien we graag dat de uitstraling van de oorspronkelijke kleine kerk zoveel mogelijk terugkomt .
- We willen dat in de maatschappelijke en openbare functie(s) van het gebouw zoveel mogelijk kunstvoorwerpen, die momenteel in de kleine kerk aanwezig zijn, een plek vinden. Hierbij vinden we het schilderij van Van Schendel, het doopvont en het 15e eeuwse Antoniusbeeld van zulke grote waarde voor de geschiedenis van Terheijden dat deze in ieder geval in de Antonius Abt moeten blijven, ongeacht de toekomstige functie.
- Honderdjarig Vermeulenorgel: in 2024 vierden wij het honderdjarig bestaan van het Vermeulenorgel dat zich bevindt op het priesterkoor in de Antonius Abt. Wij vinden het belangrijk dat dit orgel ten minste behouden blijft en bij voorkeur haar plek in de Antonius Abt behoudt.
Rol van SBAAT en haar vrijwilligers na herbestemming
- In het geval een commerciële partij het gebouw koopt, er geen maatschappelijke activiteiten meer plaatsvinden en de toren met het uurwerk niet onaangetast blijven, dragen we als SBAAT niet meer bij aan het behoud van het gebouw en zullen wij ons opheffen.
- We willen betrokken blijven bij de maatschappelijke invulling(en) van het gebouw en dit ondersteunen waar nodig.
- Op dit moment organiseren we als SBAAT rondleidingen in het gebouw, onder andere voor groepen met basisschoolleeftijd. In de toekomst zouden we op dit vlak als SBAAT zeker een rol kunnen blijven vervullen, met name om de jeugd te betrekken bij het gebouw.
Financiën
Als stichting hebben we de afgelopen jaren geld ingezameld voor het behoud van het gebouw, onder andere door jaarlijkse donaties van de ‘Vrienden van de Antonius Abt’. Wij zijn aan hen en onze andere donateurs verplicht het geld dat we hebben ingezameld zodanig in te zetten dat het gebouw op een goede manier voor de gemeenschap wordt behouden. Hierboven hebben we uitgelegd hoe wij dat als SBAAT voor ons zien.
Het is voorstelbaar dat we onze financiële middelen inzetten als hiermee (een aantal) van onze wensen en uitgangspunten voor het biedboek gerealiseerd kunnen worden. We kunnen echter pas beslissen over de mogelijke inzet van onze financiële middelen als in het herbestemmingstraject duidelijk wordt hoe de toekomst van de Antonius Abt er daadwerkelijk uit komt te zien.
Slot
We kijken ernaar uit te zien hoe bovenstaande input in het biedboek wordt verwerkt. Uiteraard zijn we bereid onze bijdrage toe te lichten in een persoonlijk gesprek en eventuele vragen te beantwoorden.
Met vriendelijke groeten,
Werkgroep herbestemming Stichting Behoud de Antonius Abt
25 september 2026
