Viering 100 Jaar Vermeulenorgel in de Antonius Abt op zaterdag 17 augustus
Speciaal benefietconcert met muzikale uitvoeringen op het jarige orgel
Op zaterdag 17 augustus viert het Vermeulenorgel in de Antonius Abt in Terheijden zijn 100-jarig jubileum. Speciaal voor deze gelegenheid wordt een gratis benefietconcert gehouden, samengesteld uit een reeks muzikale optredens om giften op te halen voor het behoud van het orgel. Daarnaast wordt op 17 augustus de geschiedenis van het indrukwekkende orgel, dat in 1924 werd geïnstalleerd na een verwoestende brand, met bezoekers gedeeld. Iedereen is welkom binnen te lopen tussen 13:00-17:00 om te zien hoe het orgel voor dit jubileum uitgebreid in het zonnetje wordt gezet.
Historie jarig orgel
Op 26 oktober 1922 werd de Antonius Abt door brand getroffen, waarbij ook het ‘grote’ orgel uit 1866 verloren ging. De kerk werd snel hersteld en kreeg een nieuw orgel geleverd door de Gebroeders Vermeulen, een orgelbouwbedrijf met wortels die teruggaan tot 1730. Dit nieuwe orgel werd op 13 augustus 1924 ingewijd en ingespeeld. De ingebruikname van het orgel werd destijds uitgebreid verslagen door het Dagblad van Noord-Brabant, die de dag beschreef als een “heerlijke dag” en de organist Maassen prees om zijn virtuositeit. Tijd om anno 2024 stil te staan bij het jubileum van het orgel met hopelijk net zulke mooie muzikale optredens.
Benefietconcert vol muzikale optredens
De viering van het 100-jarig bestaan van het Vermeulenorgel wordt georganiseerd door de Stichting Behoud Antonius Abt (SBAAT) en de Vijf Heiligen Parochie met een speciaal muziekprogramma. Met dit benefietconcert willen de stichting en de parochie giften ophalen om een fonds te vullen voor het onderhoud en behoud van het jarige orgel.
Het programma begint om 13:00 uur en biedt een gevarieerde reeks muzikale uitvoeringen. Tussen de optredens door wordt er door vrijwilligers meer verteld over de historie van het Vermeulenorgel en de Antonius Abt. In grote lijnen is het muzikale feestprogramma als volgt:
13:00-14:30
Orgelspel door John van Opdorp, gevolgd door optredens van het dameskoor GumarAnto en het herenkoor St. Antonius Abt om, die samen met Van Opdorp stukken als ‘Jesu Amor mi’ en ‘Panis Angelicus’ zullen uitvoeren.
14:30-15:00
De beurt is aan Heino Vergouwen die zes ‘Voluntaries’ van Händel ten gehore brengt.
15:30 – 16:10
Ton Stevens op orgel en Lianne van Bekhoven op dwarsfluit zorgen voor een breed scala aan uitvoeringen met onder andere delen uit Vivaldi’s ‘De Vier Jaargetijden’ en Bach’s ‘Sicilienne’.
16:20 – 17:00
Ton Stevens en Tonny Bijl (saxofoon) sluiten de middag af met een reeks stukken waaronder werken van Fauré en Sjostakovitsj.
Open Deuren, giften welkom
Het orgelfeest vindt plaats tijdens de zomeropenstelling van de Antonius Abt. Het gebouw is gedurende deze maanden gratis te bezoeken op zaterdagmiddagen. Op zaterdag 17 augustus nodigen de organisatoren iedereen uit om tussen 13:00 uur en 17:00 uur binnen te lopen en te genieten van het benefietconcert met de diverse muzikale optredens die speciaal voor deze bijzondere gelegenheid zijn samengesteld. De opbrengst van de giften van het benefietconcert gaan naar het onderhoud van het orgel zodat deze weer ten minste honderd jaar mee kan! Doneren kan ook via de QR-code bij dit bericht of via de link: https://behouddeantoniusabt.nl/orgelactie/
De Antonius Abt is te vinden in Terheijden en de ingang voor de viering bevindt zich onder de toren. Kom op 17 augustus naar de Antonius Abt en laat u muzikaal verrassen door het prachtige Vermeulenorgel en de talentvolle musici die deze bijzondere viering kleur geven.
———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————-
Volledig programma
Hieronder vindt u het volledige muzikale programma van 17 augustus:
13:00 Orgelspel door John van Opdorp
13:10 Pierre heet bezoekers welkom en vertelt kort over 100 jaar Vermeulen orgel
13.15 John Opdorp met dameskoor GumarAnto en Herenkoor St. Antonius Abt Terheijden:
- Jesu Amor mi van Luigi Cherubini ( 1760 – 1842)
- Panis Angelicus Tekst Thomas van Aquino, muziek C. Franck ( 1822-1890) arrangement van A. Ridout en J. Ballantine.
- Onze Vader. Muziek Rimsky Korsakov , bewerking van Jan Valkenstijn en Nadia Rutkovska.
- Ave Maria. Muziek van J.B. Haagh, pater redemptorist Dona nobi pacem, traditionele canon.
13:45 – 14:15 Orgelspel door John van Opdorp.
14:15 – 14:45 Orgelspel door Heino Vergouwen
- Six Voluntaries’ van Georg Friedrich Händel: Voluntary III, Voluntary V, Voluntary VI, Voluntary VII, Voluntary XI, Voluntary XII
14:45 – 15:15 Orgelspel door René van Assche
- César Franck: Prélude Choral et Variation;
- Ludwig van Beethoven: Symphonie in C deel 1
15:25 Pierre heet bezoekers welkom, vertelt kort over 100 jaar Vermeulen orgel en kondigt Ton, Tonny en Lianne aan.
15:30 – 16:10: Ton Stevens (orgel) & Lianne van Bekhoven (dwarsfluit)
- Gordon Young (1919 – 1998): Prelude in Classical Style (orgel solo)
- Johann Sebastian Bach (1685 – 1750): (i) Sicilienne en (ii) Badinerie
- Antonio (!) Vivaldi (1678 – 1741): uit Le Quattro Stagioni („de 4 jaargetijden”)
- Uit de Lente: Pastorale Dans (“nymfen en herders dansen onder de mooie lenteluchten”)
- Uit de Zomer: Introductie (“mens en dier zweten in de brandende zon”)
- Uit de Herfst: Introductie (“de boeren dansen en zingen tijdens de oogst”)
- Uit de Winter: Slot (“we zitten lekker bij het haardvuur, terwijl het buiten regent”)
- -César Franck (1822 – 1890): Andantino (orgel solo)
- -Christoph Gluck (1714 – 1787): Minuet en Dans van de zalige geesten (uit de opera Orfeo)
- -Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809 – 1847): deel 2 Adagio uit: Orgelsonate nr. 1 (orgelsolo) (Heeft dit stuk geklonken tijdens de inspeling in 1924?)
- -Alexandre Guilmant (1837 – 1911): Cantilene pastorale
- -Walter Barendse (1950 – 2019): Bolero Danielas
- -Louis Léfebure-Wely (1817 – 1869): Bolero de concert (orgel solo)
16:10 – 16:20: pauze
16:20 – 17:00: Ton Stevens (orgel) & Tonny Bijl (saxofoon)
“The Tonnies are back in town: dansen met de Tonnies in zaal (AnTONius) Abt”
- Louis Léfebure-Wely (1817 – 1869): Marche (orgelsolo)
- Gabriel Fauré (1845 – 1924!): Berceuse
- Joseph Rheinberger (1839 – 1901): Cantilena uit de 11e Orgelsonate (orgelsolo) (Heeft dit stuk geklonken tijdens de inspeling in 1924?)
- Gabriel Fauré (1845 – 1924!): Pavane
- Nigel Ogden (geb. 1954): Penquin’s Playtime (orgelsolo)
- Astor Piazolla (1921 – 1992): twee tango’s (i) Oblivion, en (ii) Sin Rumbo
- Natalia Jespersen (geb. 1968): Organ & Vacation & Icecream (orgelsolo)
- Frans Bullens (geb. 1954): orientaalse dans over de naam “TON”
- Dmitri Sjostakovitsj (1906 – 1975): Second Waltz
———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————-
Meer over de geschiedenis van het Vermeulenorgel
Op 26 oktober 1922 werd de H. Antonius Abtkerk van Terheijden getroffen door een brand, waardoor ook het in 1866 aangeschafte ‘groot’ orgel van orgelbouwers Joseph Merklin en Friedrich Schütze prooi werd van de vlammen.
Herstel van de kerk
Na de brand werd de kerk in oude glorie hersteld en kwam er een orgel, geleverd en geplaatst door de firma Gebroeders Vermeulen Alkmaar- Weert, een orgelbouwbedrijf waarvan al in 1730 sprake is. In het overzicht van baten en lasten van het herstel van de kerk staat f 9500,- vermeld voor de levering van het orgel, de plaatsing ervan en de bouw van een oksaal. In deze tijd zou dat ongeveer een bedrag van € 168.800,- zijn. Op 5 augustus 1924 was de klus geklaard.
Inwijding en inspelen van het nieuwe orgel
Op 13 augustus 1924 werd het grote orgel achter in de H. Antonius Abtkerk ingewijd door vicaris-generaal J. van Oers van het bisdom Breda en ingespeeld door Jac. Maassen uit Breda. Deze was organist van de Bredase St. Josephkerk en stadsbeiaardier van Breda. Later zouden een zoon, een kleinzoon en een achterkleinzoon ook stadsbeiaardier worden.
Het Dagblad van Noord-Brabant van 14 augustus 1924 deed uitgebreid verslag van de inwijding en het inspelen onder grote belangstelling van gelovigen en muziekliefhebbers. De krant noemt het een heerlijke dag en het was een genot om er bij te zijn vanwege het welklinkende instrument en vooral om de zeer bekwame en vaardige bespeler. De krant roemt ook Bach als superieur orgelcomponist en prijst Jac. Maassen die deze muziek zo goed weet te vertolken in de door hem gespeelde toccata en fuga van Bach. Naast Bach speelt Jac. Maassen ook muziek van Rheinberger, Liszt en Mendelssohn. Het orgel wordt die dag ook gebruikt om de bariton C. Vosman uit Oosterhout te begeleiden. Iets waar het orgel goed geschikt voor is.
De krant sluit dan, zoals in die tijd gebruikelijk is af met de volgende wens: “Moge pastoor Mies die de schoone kerk in Terheijden heeft herbouwd en het nieuwe orgel daarin plaatste, tot in lengte van dagen dit heerlijke instrument hooren weerklinken tot meerdere eer en glorie van God”